ميرزا محمود خان يازده ساله بود كه پدرش مرحوم شد . تحصيلات مقدماتى را نزد برادرش و آقا شيخ حسن معروف به شيخ استاد در قم فراگرفت . بار اول كه ميرزا خانلر خان به مأموريت خراسان مىرفته ، او را همراه خود به مشهد مىبرد و در حوزهء درس ملا عبد الرحمن شيخ الاسلام خراسانى وارد مىكند . در سال 1272 ه - ق كه به تهران فراخوانده مىشود ، ميرزا محمود خان را به مدرسهء دار الفنون مىسپارد . چون مراتب تحصيلات او مورد تأييد و رضايت عليقلى ميرزاى اعتضاد السلطنه وزير علوم و رضا قلى خان هدايت رئيس دار الفنون قرار مىگيرد ، در سال 1275 ه - ق جزو 42 نفر محصلينى كه به اروپا گسيل مىداشتند ، به رياست و معيت ميرزا حسنعلى خان گروسى وزيرمختار ايران در دربار فرانسه و سرپرستى عبد الرسول خان سرهنگ ، براى ادامهء تحصيل به پاريس مىرود . مدت هفت سال در پاريس به تحصيل علم هيئت و نجوم ممتاز مىگردد . براى نوشتن پايان‌نامهء تحصيلى چند ماهى به بلژيك مىرود و سياره‌اى را كشف و رصد مىكند كه در كتب نجوم بنام سيارهء محمودى ثبت گرديد . سپس در سال 1282 ه - ق به تهران مىآيد . بطوريكه برايم نقل كرده‌اند ، هنگاميكه از پاريس عازم تهران بود ، در اسلامبول به خدمت ميرزا ملكم خان ناظم الدوله « 1 » مىرسد . ميرزا ملكم خان از او مىپرسد كه در پاريس چه تحصيلى كرده‌اى ؟ مىگويد علم نجوم ! ميرزا ملكم خان مىگويد وقتىكه به ايران رسيدى مىدانى چه‌كاره خواهى شد ؟ قلمدانساز يا تلگرافچى ! اتفاقا پيشگوئى ميرزا ملكم خان درست از آب درآمد . ميرزا محمود خان وقتى كه به تهران رسيد با درجهء سرهنگى به رياست مركزى تلگرافخانه منصوب گرديد . در سال 1290 ه - ق كه ميرزا حسينخان مشير الدوله به وزارت امور خارجه منصوب مىشود ، ميرزا محمود خان را با لقب مشير الوزاره به

--> ( 1 ) - ميرزا ملكم خان در اين زمان مغضوب دستگاه بود . در اسلامبول بيكار و از حمايت ميرزا حسين خان مشير الدوله وزيرمختار ايران در دربار عثمانى برخوردار بود .